Рак яичка: безболезненное уплотнение — повод к урологуАталық без обыры: ауырмайтын тығыздақ — урологқа баруға себеп
Рак яичка — один из немногих видов рака, который чаще встречается у молодых мужчин, чем у пожилых. Его первый признак обычно не болит, и поэтому его откладывают. Разбираем, какие изменения требуют осмотра, как проверить себя дома, как ставят диагноз и что важно знать о лечении и фертильности.Аталық без обыры — егде ерлерге қарағанда жас ерлерде жиірек кездесетін санаулы обыр түрлерінің бірі. Оның алғашқы белгісі әдетте ауырмайды, сондықтан дәрігерге баруды кейінге қалдырады. Қандай өзгерістер тексеруді талап ететінін, үйде өзіңізді қалай тексеруге болатынын, диагноз қалай қойылатынын және ем мен ұрпақ көру қабілеті туралы не білу маңызды екенін қарастырамыз.
Молодой мужчина замечает в душе, что одно яичко стало плотнее или чуть больше другого. Боли нет, жить не мешает — и он решает подождать. Неловкость, нежелание идти к урологу, «само пройдёт» — так теряются недели и месяцы. Между тем именно при раке яичка время обращения сильно влияет на то, насколько простым окажется лечение. Эта статья — о том, почему безболезненное не значит безопасное.Жас жігіт душ қабылдап тұрып, бір аталық безі тығыздау немесе екіншісінен сәл үлкендеу болып қалғанын байқайды. Ауырмайды, өмір сүруге кедергі жоқ — сондықтан күте тұруды шешеді. Ыңғайсыздық, урологқа барғысы келмеу, «өзі өтіп кетер» деген ой — апталар мен айлар осылай жоғалады. Ал аталық без обырында дәл дәрігерге қаралу уақыты емнің қаншалықты қарапайым болатынына қатты әсер етеді. Бұл мақала — ауырмайтын нәрсенің қауіпсіз емес екені туралы.
Симптомы: на что обратить вниманиеБелгілері: неге назар аудару керек
Самый частый признак — безболезненное уплотнение или узелок в яичке. Также могут быть: увеличение одного яичка или изменение его формы; плотность, твёрдость участка, которого раньше не было; ощущение тяжести или наполненности в мошонке; реже — тянущая боль внизу живота или в паху.Ең жиі белгісі — аталық бездегі ауырмайтын тығыздақ немесе түйін. Сондай-ақ мыналар болуы мүмкін: бір аталық бездің үлкеюі немесе пішінінің өзгеруі; бұрын болмаған аймақтың тығыздалуы, қатаюы; ұмада ауырлық немесе толып тұрғандай сезім; сирегірек — іштің төменгі бөлігінде немесе шапта тартып ауыру.
Многие из этих изменений бывают и при доброкачественных состояниях — кисте, водянке, воспалении придатка. Но различить их на ощупь невозможно. Если любое из перечисленного вы заметили, нужен осмотр уролога и УЗИ мошонки, без ожидания, что «пройдёт само». Ошибочно думать, что раз нет боли, нет и риска.Бұл өзгерістердің көбі қатерсіз жағдайларда да болады — киста, шемен, аталық без қосалқысының қабынуы. Бірақ оларды қолмен сипап ажырату мүмкін емес. Аталған белгілердің кез келгенін байқасаңыз, «өзі өтеді» деп күтпей, урологқа қаралып, ұманың УДЗ-ын жасату керек. Ауырмаса, қауіп те жоқ деп ойлау — қате.
Как проверить себя домаҮйде өзіңізді қалай тексеруге болады
Молодым мужчинам советуют раз в месяц делать самообследование. Удобнее всего — после тёплого душа, когда кожа мошонки расслаблена. Каждое яичко по отдельности бережно прокатывают между большим и остальными пальцами, чтобы почувствовать поверхность и плотность. Позади яичка прощупывается мягкий придаток — это норма, его не нужно путать с опухолью.Жас ерлерге айына бір рет өзін-өзі тексеру ұсынылады. Мұны жылы душтан кейін, ұма терісі босаңсыған кезде жасаған ыңғайлы. Әр аталық безді бөлек, бас бармақ пен басқа саусақтардың арасында ақырын домалатып, беті мен тығыздығын сезіну керек. Аталық бездің артында жұмсақ қосалқысы сезіледі — бұл қалыпты жағдай, оны ісікпен шатастырмау керек.
Смысл самообследования — знать, как ваши яички ощущаются в норме. Тогда новое уплотнение, твёрдость, увеличение или изменение формы вы заметите рано. При любой находке — к урологу, не стесняясь и не откладывая.Өзін-өзі тексерудің мәні — аталық бездеріңіздің қалыпты күйде қандай сезілетінін білу. Сонда жаңа тығыздақты, қатаюды, үлкеюді немесе пішіннің өзгеруін ерте байқайсыз. Кез келген өзгеріс табылса — ұялмай, кешіктірмей урологқа барыңыз.
Факторы рискаҚауіп факторлары
Точная причина рака яичка не известна. Риск выше у мужчин, у которых в детстве было неопустившееся яичко (крипторхизм) — даже если его потом опустили операцией, — у тех, чьи отец или брат болели раком яичка, и у тех, кто уже лечился от рака одного яичка. Но у многих заболевших никаких известных факторов риска нет, поэтому внимательность к изменениям нужна всем молодым мужчинам.Аталық без обырының нақты себебі белгісіз. Балалық шағында аталық безі ұмаға түспеген (крипторхизм) ерлерде — кейін ота арқылы түсірілсе де, — әкесі немесе ағасы, інісі аталық без обырымен ауырғандарда және бір аталық безінің обырынан бұрын емделгендерде қауіп жоғары. Бірақ ауырғандардың көбінде белгілі қауіп факторы болмайды, сондықтан өзгерістерге мұқият болу барлық жас ерлерге қажет.
Как ставят диагнозДиагноз қалай қойылады
Первый шаг — осмотр уролога и УЗИ мошонки: оно быстро показывает, находится ли образование внутри яичка и как оно выглядит. Сдают кровь на онкомаркеры — АФП, ХГЧ и ЛДГ: они помогают в диагностике, а затем и в наблюдении после лечения.Алғашқы қадам — урологтың қарауы және ұманың УДЗ-ы: ол түзілістің аталық бездің ішінде ме, жоқ па және қандай көрінетінін тез көрсетеді. Онкомаркерлерге — АФП, ХГЧ және ЛДГ-ға қан тапсырылады: олар диагностикаға, кейін емнен соңғы бақылауға да көмектеседі.
Здесь есть важная особенность. При подозрении на рак яичка обычно не делают биопсию иглой или разрезом через кожу мошонки — это может нарушить пути распространения опухоли. Вместо этого яичко удаляют через небольшой разрез в паху (паховая орхиэктомия), и окончательный диагноз даёт гистологическое исследование удалённой ткани. Для оценки распространения назначают КТ — обычно живота, таза и грудной клетки — и при необходимости другие исследования. По этим данным определяют стадию.Мұнда маңызды ерекшелік бар. Аталық без обырына күдік болғанда әдетте ұма терісі арқылы инемен немесе тілікпен биопсия жасалмайды — бұл ісіктің таралу жолдарын бұзуы мүмкін. Оның орнына аталық без шаптағы шағын тілік арқылы алынады (шап орхиэктомиясы), ал түпкілікті диагнозды алынған тінді гистологиялық зерттеу береді. Таралуын бағалау үшін КТ — әдетте іштің, жамбастың және кеуде қуысының — және қажет болса басқа зерттеулер тағайындалады. Осы деректер бойынша сатысы анықталады.
Как строится лечениеЕм қалай құрылады
Лечение почти всегда начинается с операции — удаления поражённого яичка. Дальнейший план зависит от гистологии (семинома или несеминомная опухоль), уровня онкомаркеров после операции и стадии. В одних случаях после операции достаточно регулярного наблюдения с анализами и КТ. В других назначают химиотерапию, реже — лучевую терапию; иногда нужна операция по удалению лимфоузлов в забрюшинном пространстве. Решение принимает команда урологов и онкологов.Ем әдетте отадан — зақымданған аталық безді алып тастаудан басталады. Әрі қарайғы жоспар гистологияға (семинома немесе семинома емес ісік), отадан кейінгі онкомаркерлер деңгейіне және сатысына байланысты. Кейбір жағдайларда отадан кейін талдаулар мен КТ арқылы тұрақты бақылау жеткілікті. Басқаларында химиотерапия, сирегірек сәулелік терапия тағайындалады; кейде іштің артқы кеңістігіндегі лимфа түйіндерін алу отасы қажет болады. Шешімді урологтар мен онкологтар тобы қабылдайды.
Два вопроса, которые стоит обсудить до операции. Первый — фертильность: оставшееся яичко обычно продолжает вырабатывать гормоны и сперму, но химиотерапия и облучение могут на это влиять, поэтому заморозку спермы лучше обсудить заранее. Второй — по желанию пациента во время операции или позже может быть установлен силиконовый протез яичка.Отаға дейін талқылаған жөн екі мәселе бар. Біріншісі — ұрпақ көру қабілеті: қалған аталық без әдетте гормондар мен сперма өндіруді жалғастырады, бірақ химиотерапия мен сәулелену бұған әсер етуі мүмкін, сондықтан сперманы мұздатуды алдын ала талқылаған дұрыс. Екіншісі — пациенттің қалауы бойынша ота кезінде немесе кейінірек силикон аталық без протезі орнатылуы мүмкін.
Если вы хотите получить второе мнениеЕкінші пікір алғыңыз келсе
Если операция ещё не проведена, соберите заключение УЗИ мошонки с изображениями и результаты онкомаркеров — АФП, ХГЧ, ЛДГ. Если операция уже была, добавьте выписку, гистологическое заключение — а если есть, стёкла и блоки ткани, — онкомаркеры до и после операции и снимки КТ на диске. Чем полнее пакет, тем содержательнее ответ врача.Ота әлі жасалмаса, ұма УДЗ-ының суреттері бар қорытындысын және онкомаркерлер — АФП, ХГЧ, ЛДГ нәтижелерін жинаңыз. Ота жасалып қойса, көшірмені, гистологиялық қорытындыны — бар болса, тін шынылары мен блоктарын да, — отаға дейінгі және кейінгі онкомаркерлерді және дискідегі КТ суреттерін қосыңыз. Топтама неғұрлым толық болса, дәрігердің жауабы соғұрлым мазмұнды болады.
Biruni Medical — официальный партнёр Biruni University Hospital в Стамбуле. Урология, онкология и лучевая диагностика находятся в одном комплексе. Мы помогаем подготовить документы, передаём их врачу и сопровождаем общение на казахском и русском языках. Оценить ситуацию и предложить план может только врач — после изучения документации и осмотра. Подробнее — на странице урологии; о раннем выявлении рака у мужчин старшего возраста — в статье о раке простаты.Biruni Medical — Стамбұлдағы Biruni University Hospital-дің ресми серіктесі. Урология, онкология және сәулелік диагностика бір кешенде орналасқан. Біз құжат дайындауға көмектесеміз, оларды дәрігерге жеткіземіз және қазақ, орыс тілінде қолдау көрсетеміз. Жағдайды бағалап, жоспар ұсынуды тек дәрігер — құжаттаманы зерделеп, тексергеннен кейін жасай алады. Толығырақ — урология бетінде; егде жастағы ерлерде обырды ерте анықтау туралы — қуық асты безінің обыры мақаласында.
Частые вопросыЖиі қойылатын сұрақтар
Уплотнение в яичке не болит. Можно подождать?Аталық бездегі тығыздақ ауырмайды. Күте тұруға бола ма?
Нет. Отсутствие боли не означает, что всё в порядке: рак яичка как раз чаще всего проявляется безболезненным уплотнением. Причиной бывают и доброкачественные состояния, но разобраться может только уролог после осмотра и УЗИ — и чем раньше, тем лучше.Жоқ. Ауырмауы бәрі дұрыс дегенді білдірмейді: аталық без обыры дәл көбіне ауырмайтын тығыздақ болып білінеді. Себебі қатерсіз жағдай да болуы мүмкін, бірақ оны тек уролог қарап, УДЗ жасағаннан кейін ажырата алады — неғұрлым ерте болса, соғұрлым жақсы.
Как часто проверять себя?Өзімді қаншалықты жиі тексеруім керек?
Молодым мужчинам советуют делать самообследование раз в месяц, удобнее всего после тёплого душа. Цель — знать, как яички ощущаются в норме, чтобы вовремя заметить изменение.Жас ерлерге өзін-өзі тексеруді айына бір рет, ең ыңғайлысы жылы душтан кейін жасау ұсынылады. Мақсаты — өзгерісті уақтылы байқау үшін аталық бездердің қалыпты күйде қандай сезілетінін білу.
Почему при подозрении на рак яичка не делают обычную биопсию через мошонку?Аталық без обырына күдік болғанда неге ұма арқылы кәдімгі биопсия жасалмайды?
Пункция или разрез через кожу мошонки может нарушить пути распространения опухоли. Поэтому диагноз обычно подтверждают, удаляя яичко через разрез в паху, а окончательный ответ даёт исследование удалённой ткани.Ұма терісі арқылы пункция немесе тілік ісіктің таралу жолдарын бұзуы мүмкін. Сондықтан диагноз әдетте аталық безді шаптағы тілік арқылы алып тастау жолымен расталады, ал түпкілікті жауапты алынған тінді зерттеу береді.
Можно ли будет иметь детей после лечения?Емнен кейін бала көруге бола ма?
Одно оставшееся здоровое яичко обычно продолжает работать. Химиотерапия и лучевая терапия могут влиять на выработку спермы, поэтому до начала лечения стоит обсудить с врачом заморозку спермы.Қалған бір сау аталық без әдетте жұмысын жалғастырады. Химиотерапия мен сәулелік терапия сперма өндірілуіне әсер етуі мүмкін, сондықтан ем басталмас бұрын дәрігермен сперманы мұздатуды талқылаған жөн.
Может ли клиника заранее сказать, нужна ли химиотерапия?Клиника химиотерапия керек пе, жоқ па, алдын ала айта ала ма?
Нет. Нужна ли дополнительная терапия, решают только после гистологического заключения, онкомаркеров и обследования на распространение. До этого ни одна клиника не может честно назвать план и исход.Жоқ. Қосымша терапия керек пе, жоқ па — тек гистологиялық қорытынды, онкомаркерлер және таралуға тексеруден кейін шешіледі. Оған дейін ешбір клиника жоспар мен нәтижені адал айта алмайды.
Бесплатная консультация на казахскомҚазақ тілінде тегін кеңес
Опишите ваш случай — координатор Biruni Medical ответит в течение нескольких часов.Жағдайыңызды жазыңыз — Biruni Medical үйлестірушісі бірнеше сағат ішінде жауап береді.