Рак почки: симптомы, диагностика и лечениеБүйрек обыры: белгілері, диагностикасы және емі
Рак почки всё чаще находят случайно — на УЗИ или КТ, сделанных совсем по другому поводу. Разбираем, что означает такая находка, какие признаки требуют проверки, как устроены стадии и в каких случаях при лечении можно сохранить почку.Бүйрек обырын барған сайын кездейсоқ — мүлде басқа себеппен жасалған УДЗ немесе КТ кезінде табады. Мұндай табылғанның нені білдіретінін, қандай белгілер тексеруді қажет ететінін, сатылар қалай құрылатынын және емдеу кезінде бүйректі қай жағдайда сақтауға болатынын қарастырамыз.
Типичная история выглядит так: человек проходит УЗИ живота из-за желчного пузыря или спины, а в заключении появляется строчка «объёмное образование правой почки». Жалоб нет, самочувствие обычное, и непонятно, насколько всё серьёзно и куда идти дальше. Реже путь другой — кровь в моче или боль в боку. В обоих случаях важно не терять время, но и не паниковать: сначала нужно понять, что именно найдено. Эта статья о том, как это выясняют и из чего складывается решение о лечении.Әдеттегі жағдай былай көрінеді: адам өт қабына немесе арқасына байланысты іштің УДЗ-сынан өтеді, ал қорытындыда «оң жақ бүйректің көлемді түзілісі» деген жол пайда болады. Шағым жоқ, көңіл-күй қалыпты, жағдайдың қаншалықты күрделі екені және әрі қарай қайда бару керегі түсініксіз. Сирек басқа жол болады — несептегі қан немесе бүйірдің ауыруы. Екі жағдайда да уақыт жоғалтпау, бірақ дүрбелеңге түспеу маңызды: алдымен нақты не табылғанын түсіну керек. Бұл мақала мұның қалай анықталатыны және ем туралы шешім неден құралатыны жайында.
Что такое рак почкиБүйрек обыры дегеніміз не
Почки расположены по обе стороны в поясничной области. Они очищают кровь от продуктов обмена и выводят лишнюю воду и соль. Раком почки называют злокачественные опухоли, которые возникают в почке и вокруг неё, и их делят на две группы.Бүйректер бел аймағында екі жақта орналасқан. Олар қанды зат алмасу өнімдерінен тазартып, артық су мен тұзды шығарады. Бүйректе және оның айналасында пайда болатын қатерлі ісіктерді бүйрек обыры деп атайды, оларды екі топқа бөледі.
Первая и самая частая — опухоли паренхимы, то есть ткани, которая образует мочу. Этот вид чаще встречается у мужчин, обычно после пятидесяти лет. Вторая группа — опухоли чашечно-лоханочной системы, где моча собирается перед тем, как уйти в мочеточник. По строению они похожи на рак мочевого пузыря, а главные факторы риска для них — курение и контакт с некоторыми химическими веществами.Бірінші әрі ең жиі кездесетіні — паренхиманың, яғни несеп түзетін тіннің ісіктері. Бұл түрі ерлерде жиірек, әдетте елу жастан кейін кездеседі. Екінші топ — несеп несепағарға кетер алдында жиналатын тостаған-түбекше жүйесінің ісіктері. Құрылымы жағынан олар қуық обырына ұқсас, ал олар үшін негізгі қауіп факторлары — темекі шегу және кейбір химиялық заттармен байланыс.
Кто входит в группу рискаҚауіп тобына кім кіреді
Риск рака паренхимы почки повышают курение, лишний вес, высокое артериальное давление, хроническая почечная недостаточность, ослабленный иммунитет и длительный бесконтрольный приём обезболивающих. Чаще болезнь встречается и при некоторых врождённых заболеваниях. Часть этих факторов изменить можно: бросить курить, снизить вес, держать давление под контролем и не принимать обезболивающие месяцами без назначения врача. Если кто-то в семье болел раком почки, об этом нужно сказать врачу — проверки в такой ситуации обычно проводят регулярно.Бүйрек паренхимасы обырының қаупін темекі шегу, артық салмақ, жоғары артериялық қысым, созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі, әлсіреген иммунитет және ауырсынуды басатын дәрілерді ұзақ бақылаусыз ішу арттырады. Ауру кейбір туа біткен аурулар кезінде де жиірек кездеседі. Бұл факторлардың бір бөлігін өзгертуге болады: темекіні тастау, салмақты азайту, қысымды бақылауда ұстау және ауырсынуды басатын дәрілерді дәрігер тағайындамаса айлар бойы ішпеу. Отбасында біреу бүйрек обырымен ауырған болса, бұл туралы дәрігерге айту керек — мұндай жағдайда тексеру әдетте тұрақты жүргізіледі.
Об общих факторах риска рака и о том, какие из них можно убрать, — в отдельной статье.Обырдың жалпы қауіп факторлары және олардың қайсысын жоюға болатыны туралы — жеке мақалада.
Симптомы: на что обращать вниманиеБелгілері: неге назар аудару керек
Самые заметные признаки — кровь в моче, боль в боку или пояснице и образование, которое прощупывается в животе. Но у большинства людей болезнь долго не даёт жалоб, и опухоль находят случайно на обследовании. Иногда первыми появляются признаки того, что болезнь распространилась: кашель и одышка при поражении лёгких, боль в костях или перелом при поражении костей.Ең байқалатын белгілер — несептегі қан, бүйір немесе бел тұсының ауыруы және іштен қолмен сезілетін түзіліс. Бірақ адамдардың көпшілігінде ауру ұзақ уақыт шағым тудырмайды, ал ісік тексеру кезінде кездейсоқ табылады. Кейде алдымен ауру таралғанының белгілері пайда болады: өкпе зақымданғанда жөтел мен ентігу, сүйек зақымданғанда сүйектің ауыруы немесе сынуы.
При опухолях лоханки и мочеточника большинство людей замечает кровь в моче, иногда со сгустками. Боль в боку, тошнота и рвота бывают реже. Кровь в моче вообще стоит показать врачу, даже если она появилась один раз и больше не повторялась: её причиной может быть и камень, и инфекция, но разобраться без обследования нельзя.Түбекше мен несепағар ісіктерінде адамдардың көпшілігі несептегі қанды, кейде ұйындылармен бірге байқайды. Бүйірдің ауыруы, жүрек айну және құсу сирек болады. Жалпы, несептегі қанды бір рет пайда болып, қайталанбаса да дәрігерге көрсеткен жөн: оның себебі тас та, инфекция да болуы мүмкін, бірақ тексерусіз анықтау мүмкін емес.
Как ставят диагнозДиагноз қалай қойылады
Основу диагностики составляют компьютерная томография или магнитно-резонансная томография, как правило с контрастом. Они показывают размер опухоли, её отношение к сосудам и соседним органам и состояние второй почки. Иногда, чтобы поставить диагноз, врач проводит гибкий уретероскоп через мочевые пути в почку и берёт образец ткани из опухоли. При небольших опухолях этим же доступом их можно лечить лазером.Диагностиканың негізін компьютерлік томография немесе магниттік-резонанстық томография құрайды, әдетте контрастпен. Олар ісіктің көлемін, оның тамырлар мен көрші мүшелерге қатысын және екінші бүйректің күйін көрсетеді. Кейде диагноз қою үшін дәрігер иілгіш уретероскопты несеп жолдары арқылы бүйрекке өткізіп, ісіктен тін үлгісін алады. Шағын ісіктерді осы жолмен лазер арқылы емдеуге де болады.
Если подтверждён рак, дополнительно оценивают, не распространилась ли болезнь. Чаще всего рак почки даёт метастазы в лёгкие, реже — в печень, кости, надпочечник, головной мозг и лимфатические узлы. Чем крупнее опухоль, тем выше риск распространения, поэтому время от находки до решения имеет значение.Обыр расталса, ауру таралмағанын қосымша бағалайды. Бүйрек обыры көбіне өкпеге, сирек — бауырға, сүйекке, бүйрек үсті безіне, миға және лимфа түйіндеріне метастаз береді. Ісік неғұрлым үлкен болса, таралу қаупі соғұрлым жоғары, сондықтан табылған сәттен шешімге дейінгі уақыттың маңызы бар.
Стадии и что они означаютСатылар және олардың мәні
Перед лечением рак почки стадируют: от размера опухоли и уровня распространения зависит план. На I стадии опухоль меньше семи сантиметров и не выходит за пределы почки. На II стадии она больше семи сантиметров, но по-прежнему ограничена почкой. На III стадии рак распространился на окружающие ткани и лимфатические узлы. IV стадия означает, что есть метастазы в отдалённых органах — костях, лёгких, печени.Емдеу алдында бүйрек обырының сатысы анықталады: жоспар ісіктің көлеміне және таралу деңгейіне байланысты. I сатыда ісік жеті сантиметрден кіші және бүйректен тыс шықпайды. II сатыда ол жеті сантиметрден үлкен, бірақ әлі бүйрекпен шектелген. III сатыда обыр айналадағы тіндерге және лимфа түйіндеріне таралған. IV саты алыс мүшелерде — сүйекте, өкпеде, бауырда метастаздар бар екенін білдіреді.
Как строится лечениеЕм қалай құрылады
Основной метод лечения рака почки — операция. Чаще всего выполняют радикальную нефрэктомию: удаляют почку вместе с окружающими тканями. Если опухоль небольшая и расположена в одном участке почки или если почка у человека единственная, возможна резекция — удаляют только часть с опухолью, а почку сохраняют. Такой вариант подходит не для всех опухолей, и решает это хирург по снимкам. Если болезнь затронула лёгкие или крупные сосуды, вмешательство может понадобиться и там.Бүйрек обырын емдеудің негізгі әдісі — операция. Көбіне радикалды нефрэктомия жасалады: бүйрек айналасындағы тіндермен бірге алынады. Егер ісік шағын әрі бүйректің бір бөлігінде орналасса немесе адамның бүйрегі жалғыз болса, резекция мүмкін — тек ісігі бар бөлігі алынып, бүйрек сақталады. Бұл нұсқа барлық ісікке келе бермейді, мұны хирург суреттер бойынша шешеді. Егер ауру өкпені немесе ірі тамырларды шалса, сол жерлерге де араласу қажет болуы мүмкін.
Операция на почке — серьёзное вмешательство, и не каждый организм способен его перенести. Поэтому решение принимают вместе врач, пациент и его близкие, с учётом возраста, сердца, лёгких и работы второй почки.Бүйрекке операция — күрделі араласу, оны кез келген ағза көтере бермейді. Сондықтан шешімді жасты, жүректі, өкпені және екінші бүйректің жұмысын ескере отырып, дәрігер, науқас және оның жақындары бірге қабылдайды.
При распространённой болезни применяют лекарственную терапию — сегодня это прежде всего таргетные и иммунные препараты, которые подбирает онколог. Лучевую терапию используют как дополнение к операции, как основной метод у тех, кому операция противопоказана, и для облегчения боли и кровотечения, вызванных метастазами.Ауру таралған кезде дәрілік терапия қолданылады — бүгінде бұл ең алдымен онколог таңдайтын таргетті және иммундық препараттар. Сәулелік терапия операцияға қосымша ретінде, операция жасауға болмайтындарда негізгі әдіс ретінде және метастаздар тудырған ауырсыну мен қан кетуді жеңілдету үшін қолданылады.
После леченияЕмнен кейін
Организму нужно время, чтобы восстановиться. Какое-то время могут сохраняться усталость, трудности с концентрацией, покалывание или онемение в руках и ногах — об этих ощущениях стоит рассказывать врачу. Регулярные контрольные обследования после лечения обязательны. Помогают и простые вещи: питание, движение, меньше стресса и полный отказ от курения.Ағзаға қалпына келу үшін уақыт керек. Біраз уақыт шаршау, зейін қоюдың қиындауы, қол-аяқтың шымырлауы немесе ұйып қалуы сақталуы мүмкін — бұл сезімдер туралы дәрігерге айтып отырған жөн. Емнен кейінгі тұрақты бақылау тексерулері міндетті. Қарапайым нәрселер де көмектеседі: тамақтану, қозғалыс, күйзелісті азайту және темекіден толық бас тарту.
Если вы хотите получить второе мнениеЕкінші пікір алғыңыз келсе
Второе мнение особенно полезно, когда стоит вопрос, удалять почку целиком или можно сохранить её часть. Подготовьте снимки КТ или МРТ с контрастом на диске, а не только описание; анализы крови с креатинином; общий анализ мочи; результат биопсии, если она была; выписки и список препаратов. Если операция уже проведена, нужно и гистологическое заключение.Екінші пікір бүйректі толық алып тастау керек пе, әлде оның бір бөлігін сақтауға бола ма деген сұрақ тұрғанда ерекше пайдалы. Тек сипаттамасын емес, дискідегі контрастпен түсірілген КТ немесе МРТ суреттерін; креатинині бар қан талдауларын; несептің жалпы талдауын; биопсия жасалса, оның нәтижесін; үзінді көшірмелер мен дәрілер тізімін дайындаңыз. Операция жасалып қойса, гистологиялық қорытынды да керек.
Biruni Medical — официальный партнёр Biruni University Hospital в Стамбуле. Урология, нефрология и онкология работают в одном комплексе, поэтому специалистам проще согласовать общий план. Мы помогаем подготовить документы, передаём их врачу и сопровождаем общение на казахском и русском языках. Предложить план может только врач — после изучения документов и осмотра. Подробнее — на страницах урологии, нефрологии и онкологии; о другом частом урологическом диагнозе — в статье о раке простаты, а порядок организации поездки описан в материале о лечении в Турции для казахстанцев.Biruni Medical — Стамбұлдағы Biruni University Hospital-дің ресми серіктесі. Урология, нефрология және онкология бір кешенде жұмыс істейді, сондықтан мамандарға ортақ жоспарды келісу оңайырақ. Біз құжат дайындауға көмектесеміз, оларды дәрігерге жеткіземіз және қазақ, орыс тілінде қолдау көрсетеміз. Жоспарды тек дәрігер — құжаттарды зерделеп, қарап шыққаннан кейін ұсына алады. Толығырақ — урология, нефрология және онкология беттерінде; басқа жиі кездесетін урологиялық диагноз туралы — қуық асты безінің обыры туралы мақалада, ал сапарды ұйымдастыру тәртібі қазақстандықтарға арналған Түркияда емделу материалында сипатталған.
Частые вопросыЖиі қойылатын сұрақтар
На УЗИ нашли образование в почке. Это обязательно рак?УДЗ-да бүйректен түзіліс табылды. Бұл міндетті түрде обыр ма?
Нет. В почке часто встречаются кисты и доброкачественные образования. Но по одному УЗИ их не различить, поэтому такая находка — повод сделать КТ или МРТ и показать результат урологу, не откладывая.Жоқ. Бүйректе киста мен қатерсіз түзілістер жиі кездеседі. Бірақ оларды бір УДЗ бойынша ажырату мүмкін емес, сондықтан мұндай табылған — КТ немесе МРТ жасап, нәтижесін урологқа кешіктірмей көрсетуге себеп.
Можно ли сохранить почку при раке?Обыр кезінде бүйректі сақтауға бола ма?
Иногда да. При небольшой опухоли в одном участке почки или если почка у человека единственная, возможна резекция — удаляют только часть с опухолью. Но это подходит не для всех опухолей, и решение принимает хирург по снимкам.Кейде болады. Ісік шағын әрі бүйректің бір бөлігінде болса немесе адамның бүйрегі жалғыз болса, резекция мүмкін — тек ісігі бар бөлігі алынады. Бірақ бұл барлық ісікке келе бермейді, шешімді хирург суреттер бойынша қабылдайды.
Какие симптомы бывают при раке почки?Бүйрек обырында қандай белгілер болады?
Кровь в моче, боль в боку, прощупываемое образование. Часто симптомов нет вовсе, и опухоль находят случайно. Иногда первыми появляются признаки распространения — кашель, одышка, боль в костях.Несептегі қан, бүйірдің ауыруы, қолмен сезілетін түзіліс. Көбіне белгі мүлде болмайды, ісік кездейсоқ табылады. Кейде алдымен таралу белгілері — жөтел, ентігу, сүйектің ауыруы пайда болады.
Помогает ли при раке почки химиотерапия?Бүйрек обырында химиотерапия көмектесе ме?
Основной метод лечения — операция. При распространённой болезни применяют лекарственную терапию, прежде всего современные таргетные и иммунные препараты. Лучевую терапию используют как дополнение или для облегчения боли и кровотечения. Схему подбирает онколог.Негізгі ем әдісі — операция. Ауру таралған кезде дәрілік терапия, ең алдымен заманауи таргетті және иммундық препараттар қолданылады. Сәулелік терапия қосымша ретінде немесе ауырсыну мен қан кетуді жеңілдету үшін қолданылады. Сызбаны онколог таңдайды.
Что собрать для второго мнения?Екінші пікір үшін нені жинау керек?
Снимки КТ или МРТ с контрастом на диске, а не только описание, анализы крови с креатинином, общий анализ мочи, результат биопсии, если она была, выписки и список препаратов. Чем полнее пакет, тем содержательнее ответ.Тек сипаттамасы емес, дискідегі контрастпен түсірілген КТ немесе МРТ суреттері, креатинині бар қан талдаулары, несептің жалпы талдауы, биопсия жасалса, оның нәтижесі, үзінді көшірмелер мен дәрілер тізімі. Топтама неғұрлым толық болса, жауап соғұрлым мазмұнды.
Бесплатная консультация на казахскомҚазақ тілінде тегін кеңес
Опишите ваш случай — координатор Biruni Medical ответит в течение нескольких часов.Жағдайыңызды жазыңыз — Biruni Medical үйлестірушісі бірнеше сағат ішінде жауап береді.