Холестерин: что это и как держать его под контролемХолестерин: бұл не және оны қалай бақылауда ұстауға болады

Слово «холестерин» многие воспринимают как что-то однозначно вредное. На самом деле это не так: холестерин — необходимое организму вещество, без которого не могут нормально работать клетки, нервная система и гормоны. Проблемой становится не сам холестерин, а его дисбаланс — когда «плохой» его вид накапливается в стенках сосудов. Именно поэтому важно понимать, что стоит за цифрами в анализе крови и как повседневные привычки влияют на здоровье сердца и сосудов.«Холестерин» деген сөзді көпшілік бірден зиянды нәрсе деп қабылдайды. Шын мәнінде олай емес: холестерин — организмге қажет зат, оларсыз жасушалар, жүйке жүйесі және гормондар қалыпты жұмыс істей алмайды. Мәселе холестериннің өзінде емес, оның тепе-теңдігінің бұзылуында — «жаман» түрі тамыр қабырғаларына жиналғанда туындайды. Сондықтан қан анализіндегі сандардың артында не тұрғанын және күнделікті әдеттердің жүрек пен тамыр денсаулығына қалай әсер ететінін түсіну маңызды.

Что такое холестеринХолестерин дегеніміз не

Холестерин — это жироподобное вещество (липид), которое организм в основном вырабатывает сам в печени, а частично получает с пищей. Он участвует в построении клеточных оболочек, в выработке витамина D и ряда гормонов. По крови холестерин переносится не в чистом виде, а в составе «транспортных» частиц — липопротеидов. От того, каких частиц больше, во многом и зависит здоровье сосудов.Холестерин — организм негізінен бауырда өзі шығаратын, ал ішінара тамақпен алатын майға ұқсас зат (липид). Ол жасуша қабықшаларын құруға, D дәрумені мен бірқатар гормондарды өндіруге қатысады. Қан арқылы холестерин таза күйінде емес, «көліктік» бөлшектер — липопротеидтер құрамында тасымалданады. Қай бөлшектердің көбірек болуына байланысты тамыр денсаулығы көбіне тәуелді.

«Плохой» и «хороший» холестерин«Жаман» және «жақсы» холестерин

В обиходе говорят о «плохом» и «хорошем» холестерине. «Плохим» условно называют ЛПНП (липопротеиды низкой плотности): его избыток может откладываться на стенках артерий. «Хорошим» — ЛПВП (высокой плотности): он помогает уносить лишний холестерин обратно в печень. Отдельно врачи смотрят на триглицериды — ещё один вид жиров в крови. Важно не одно число, а вся картина целиком, которую оценивает врач.Тұрмыста «жаман» және «жақсы» холестерин туралы айтады. «Жаман» деп шартты түрде ТТЛП (төмен тығыздықтағы липопротеидтер) атайды: оның артығы артерия қабырғаларына шөгуі мүмкін. «Жақсы» — ЖТЛП (жоғары тығыздықтағы): ол артық холестеринді бауырға кері апаруға көмектеседі. Бөлек дәрігерлер триглицеридтерге — қандағы майдың тағы бір түріне қарайды. Бір сан емес, дәрігер бағалайтын бүкіл көрініс маңызды.

Чем опасен высокий холестеринЖоғары холестерин немен қауіпті

Когда «плохого» холестерина в крови длительно много, он вместе с другими веществами может постепенно откладываться в стенках артерий, образуя так называемые бляшки. Просвет сосуда сужается, кровоток ухудшается. Со временем это повышает риск проблем с сердцем и сосудами. Ключевое слово здесь — «постепенно»: процесс идёт годами и часто без явных ощущений, поэтому за уровнем липидов важно следить заранее, а не после того, как появились жалобы.Қанда «жаман» холестерин ұзақ уақыт көп болғанда, ол басқа заттармен бірге артерия қабырғаларына біртіндеп шөгіп, «бляшка» деп аталатын түзілімдер жасай алады. Тамырдың саңылауы тарылады, қан айналымы нашарлайды. Уақыт өте бұл жүрек пен тамыр мәселелерінің қаупін арттырады. Мұндағы негізгі сөз — «біртіндеп»: процесс жылдар бойы және жиі айқын сезімсіз жүреді, сондықтан липид деңгейін шағымдар пайда болғаннан кейін емес, алдын ала қадағалаған маңызды.

Есть ли у высокого холестерина признакиЖоғары холестериннің белгілері бар ма

Чаще всего повышенный холестерин сам по себе не даёт заметных симптомов — человек может годами чувствовать себя нормально. Именно поэтому его называют «тихой» проблемой, а обнаруживают обычно случайно по анализу крови. В отдельных случаях при очень высоких и наследственных формах могут появляться внешние признаки, например плотные желтоватые образования на коже век или сухожилиях, но это не универсальный симптом. Полагаться только на самочувствие здесь нельзя.Көбінесе жоғары холестерин өздігінен байқалатын симптом бермейді — адам жылдар бойы өзін қалыпты сезінуі мүмкін. Сондықтан оны «үнсіз» мәселе деп атайды, ал әдетте оны қан анализі арқылы кездейсоқ анықтайды. Кейбір жағдайда өте жоғары және тұқым қуалайтын түрлерінде сыртқы белгілер, мысалы қабақ терісінде немесе сіңірлерде тығыз сарғыш түзілімдер пайда болуы мүмкін, бірақ бұл әмбебап симптом емес. Мұнда тек өз-өзіңді сезінуге сүйенуге болмайды.

Что повышает уровень холестеринаХолестерин деңгейін не арттырады

На уровень липидов влияет сочетание факторов. Часть из них можно скорректировать, часть — нет. К распространённым относят:Липид деңгейіне факторлардың жиынтығы әсер етеді. Олардың бір бөлігін түзетуге болады, бір бөлігін — жоқ. Кең таралғандарына мыналар жатады:

• Питание — избыток трансжиров, большого количества насыщенных жиров, сладкого и переработанных продуктов.Тамақтану — трансмайлардың, қаныққан майлардың, тәттінің және өңделген өнімдердің артық болуы.
• Низкая физическая активность и лишний вес.Төмен дене белсенділігі және артық салмақ.
• Курение и злоупотребление алкоголем.Темекі шегу және алкогольді шамадан тыс пайдалану.
• Наследственность — семейные формы, когда высокий холестерин передаётся по родству.Тұқым қуалаушылық — жоғары холестерин туыстық бойынша берілетін отбасылық түрлер.
• Сопутствующие состояния — например, некоторые болезни щитовидной железы, диабет, а также возраст.Қосалқы жағдайлар — мысалы, қалқанша бездің кейбір аурулары, диабет, сондай-ақ жас.

Наследственность и возраст изменить нельзя, но питание, активность, вес и вредные привычки — это как раз то, на что человек может влиять сам.Тұқым қуалаушылық пен жасты өзгертуге болмайды, бірақ тамақтану, белсенділік, салмақ және зиянды әдеттер — дәл адамның өзі әсер ете алатын нәрсе.

Как поддерживать здоровый уровень: практические ориентирыДені сау деңгейді қалай ұстау: практикалық бағдарлар

Общие рекомендации по образу жизни хорошо известны и подходят большинству здоровых взрослых. Это не лечение, а разумные привычки, которые поддерживают сердце и сосуды:Өмір салты бойынша жалпы ұсыныстар жақсы белгілі және дені сау ересектердің көпшілігіне жарайды. Бұл ем емес, жүрек пен тамырды қолдайтын саналы әдеттер:

• Больше клетчатки — овощи, фрукты, бобовые, цельные злаки помогают рациону в целом.Талшық көбірек — көкөністер, жемістер, бұршақтылар, тұтас дәндер рационға жалпы көмектеседі.
• Полезные жиры вместо трансжиров — рыба, орехи, растительные масла вместо жареного и промышленной выпечки.Трансмайлардың орнына пайдалы майлар — қуырылған және өнеркәсіптік нан-тоқаштың орнына балық, жаңғақтар, өсімдік майлары.
• Меньше сахара и переработанных продуктов.Қант пен өңделген өнімдер азырақ.
• Регулярное движение — посильная активность в течение недели.Тұрақты қозғалыс — апта бойы шамаға сай белсенділік.
• Отказ от курения и умеренность с алкоголем.Темекіден бас тарту және алкогольмен ұстамдылық.
• Плановые проверки — сдавать анализ крови и обсуждать результаты с врачом.Жоспарлы тексерулер — қан анализін тапсырып, нәтижелерді дәрігермен талқылау.

Обследование сердца и сосудов в СтамбулеСтамбұлда жүрек пен тамырды тексеру

Многие казахстанцы совмещают поездку в Турцию с комплексным обследованием (check-up), в том числе оценкой уровня липидов и состояния сердца и сосудов. Biruni Medical — официальный партнёр Biruni University Hospital в Стамбуле, клиники с международной аккредитацией. Мы помогаем спланировать обследование, сопровождаем на казахском и русском языках и координируем поездку. Какие именно анализы и обследования нужны в вашем случае, определяет врач.Көптеген қазақстандықтар Түркияға сапарды кешенді тексерумен (check-up), соның ішінде липид деңгейі мен жүрек-тамыр жағдайын бағалаумен ұштастырады. Biruni Medical — Стамбұлдағы Biruni University Hospital-дің ресми серіктесі, халықаралық аккредитациясы бар клиника. Біз тексеруді жоспарлауға көмектесеміз, қазақ және орыс тілінде қолдау көрсетеміз және сапарды үйлестіреміз. Сіздің жағдайыңызда нақты қандай анализдер мен тексерулер қажет екенін дәрігер анықтайды.

Частые вопросыЖиі қойылатын сұрақтар

Полезно почитать также: полный гид по лечению в Турции для казахстанцев и о щитовидной железе и её заболеваниях.Оқуға пайдалы: қазақстандықтарға арналған Түркияда емделу нұсқаулығы және қалқанша без және оның аурулары туралы.