Сколько соли в день: почему важен контроль потребленияКүніне қанша тұз: тұтынуды бақылау неге маңызды

Соль — не враг. Натрий, который в ней содержится, участвует в поддержании водно-солевого баланса, в передаче нервных импульсов и в работе мышц. Без него организм просто не сможет нормально функционировать. Проблема начинается тогда, когда соли поступает заметно больше, чем нужно, — а происходит это чаще, чем кажется. Всемирная организация здравоохранения рекомендует взрослым не превышать пяти граммов соли в сутки: это примерно чайная ложка без горки, причём с учётом всей соли, которая уже содержится в готовых продуктах. На практике многие люди съедают ощутимо больше, даже не притрагиваясь к солонке.Тұз — жау емес. Оның құрамындағы натрий су-тұз тепе-теңдігін сақтауға, жүйке импульстарын жеткізуге және бұлшықет жұмысына қатысады. Онсыз организм қалыпты жұмыс істей алмайды. Мәселе тұз қажеттіден айтарлықтай көп түскенде басталады — ал бұл ойлағаннан жиірек болады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ересектерге тәулігіне бес грамнан аспауды ұсынады: бұл шамамен үстіңгі жағы тегіс шай қасық, әрі дайын өнімдердің құрамындағы барлық тұзды қоса есептегенде. Іс жүзінде көп адам тұз салғышқа қол тигізбей-ақ едәуір көп жейді.

Что происходит при избытке солиТұз артық болғанда не болады

Механизм довольно прост. Избыток натрия способствует задержке жидкости в организме, объём крови в сосудах увеличивается, а вместе с ним растёт и давление на сосудистые стенки. Со временем это может создавать условия для развития ряда проблем.Механизмі айтарлықтай қарапайым. Натрийдің артықтығы организмде сұйықтықтың ұсталуына ықпал етеді, тамырлардағы қан көлемі ұлғаяды, онымен бірге тамыр қабырғаларына түсетін қысым да артады. Уақыт өте бұл бірқатар мәселенің дамуына жағдай жасауы мүмкін.

• Артериальное давление. Избыточное потребление соли считают одним из значимых факторов, связанных с развитием гипертонии, а неконтролируемое давление, в свою очередь, повышает риск сердечно-сосудистых событий.Артериялық қысым. Тұзды артық тұтынуды гипертонияның дамуымен байланысты елеулі факторлардың бірі деп санайды, ал бақылаусыз қысым өз кезегінде жүрек-қантамыр оқиғаларының қаупін арттырады.
• Сердце и сосуды. Длительная нагрузка заставляет сердце работать интенсивнее и может со временем сказываться на состоянии сосудистой стенки.Жүрек және тамырлар. Ұзақ жүктеме жүректі қарқындырақ жұмыс істеуге мәжбүрлейді және уақыт өте тамыр қабырғасының жағдайына әсер етуі мүмкін.
• Почки. Именно они выводят лишний натрий, и при постоянном избытке работают с повышенной нагрузкой.Бүйрек. Артық натрийді дәл солар шығарады, ал тұрақты артықшылықта жоғары жүктемемен жұмыс істейді.
• Отёки. Задержка жидкости часто проявляется отёчностью кистей, стоп и лица, особенно по утрам.Ісіну. Сұйықтықтың ұсталуы көбіне қол, аяқ және бет ісігімен көрінеді, әсіресе таңертең.
• Кости. Высокое потребление соли способно увеличивать выведение кальция с мочой, что обсуждают в контексте здоровья костной ткани.Сүйек. Тұзды көп тұтыну зәрмен кальцийдің шығуын арттыруы мүмкін, бұл сүйек тінінің денсаулығы тұрғысынан талқыланады.

Где прячется скрытая сольЖасырын тұз қайда тығылады

Самое распространённое заблуждение — считать только ту соль, которую мы добавляем в тарелку. На деле основная её часть поступает из готовых и переработанных продуктов, где она играет роль консерванта и усилителя вкуса. Обратите внимание на такие категории:Ең жиі кездесетін жаңсақ пікір — тек тәрелкеге қосатын тұзды ғана санау. Шын мәнінде оның негізгі бөлігі дайын және өңделген өнімдерден түседі, онда ол консервант әрі дәм күшейткіш рөлін атқарады. Мына санаттарға назар аударыңыз:

• Колбасные изделия — салями, шужык, сосиски и другие переработанные мясные продукты.Шұжық өнімдері — салями, шұжық, сосиска және басқа өңделген ет өнімдері.
• Соленья и консервы.Тұздалған көкөністер мен консервілер.
• Готовые супы и бульонные концентраты.Дайын сорпалар мен сорпа концентраттары.
• Чипсы и пакетированные снеки.Чипсы және қаптамадағы жеңіл тағамдар.
• Блюда фастфуда.Фастфуд тағамдары.
• Готовые соусы и заправки.Дайын тұздықтар мен қоспалар.
• Солёные сорта сыра.Тұзды ірімшік түрлері.
• Промышленный хлеб и выпечка.Өндірістік нан және ұннан жасалған тағамдар.

Именно поэтому человек может искренне считать, что «почти не солит», и всё равно превышать разумное количество. Полезная привычка — хотя бы иногда смотреть на этикетку и сравнивать содержание натрия у похожих продуктов разных производителей: разница нередко оказывается заметной.Сондықтан адам «тұзды дерлік салмаймын» деп шын жүректен ойлап, сонда да қисынды мөлшерден асып кетуі мүмкін. Пайдалы әдет — ара-тұра болса да заттаңбаға қарап, әртүрлі өндірушінің ұқсас өнімдеріндегі натрий мөлшерін салыстыру: айырмашылық жиі айтарлықтай болып шығады.

Как уменьшить соль без потери вкусаДәмін жоғалтпай тұзды қалай азайтуға болады

Резкие запреты обычно не приживаются. Гораздо надёжнее менять привычки постепенно — вкусовые рецепторы адаптируются за несколько недель, и еда перестаёт казаться пресной.Кенет тыйым салу әдетте орнықпайды. Әдеттерді біртіндеп өзгерткен әлдеқайда сенімді — дәм рецепторлары бірнеше апта ішінде бейімделеді, ал тағам тұщы болып сезілуін қояды.

• Не солите до пробы. Привычка автоматически тянуться к солонке заметно увеличивает суточное количество.Дәмін татпай тұрып тұз салмаңыз. Тұз салғышқа автоматты түрде қол созу әдеті тәуліктік мөлшерді айтарлықтай арттырады.
• Используйте травы и специи. Тимьян, мята, чёрный перец, чеснок, зира, лимонный сок и зелень дают яркий вкус без натрия.Шөптер мен дәмдеуіштерді қолданыңыз. Жебір, жалбыз, қара бұрыш, сарымсақ, зире, лимон шырыны және көкөніс натрийсіз-ақ айқын дәм береді.
• Читайте этикетки. Пометки о пониженном содержании натрия помогают выбрать более удачный вариант среди привычных продуктов.Заттаңбаны оқыңыз. Натрий мөлшерінің төмендігі туралы белгілер әдеттегі өнімдер арасынан сәттірек нұсқаны таңдауға көмектеседі.
• Ограничьте переработанные продукты. Домашняя еда почти всегда содержит меньше соли, чем её готовый аналог.Өңделген өнімдерді шектеңіз. Үй тағамында тұз оның дайын баламасына қарағанда әрдайым дерлік аз болады.
• Вымачивайте солёные сыры. Брынзу и похожие сорта можно выдержать в воде перед подачей.Тұзды ірімшікті суға салып қойыңыз. Брынза және оған ұқсас түрлерді дастарханға қоярдың алдында суда ұстауға болады.
• Меняйте вкус постепенно. Снижайте количество соли понемногу — так изменение переносится легче и закрепляется надолго.Дәмді біртіндеп өзгертіңіз. Тұз мөлшерін аз-аздап азайтыңыз — сонда өзгеріс жеңіл қабылданып, ұзаққа бекиді.

Кому стоит быть особенно внимательнымКімге ерекше мұқият болу керек

Более осторожный подход к соли обычно обсуждают с людьми, у которых уже есть повышенное давление, заболевания сердца и сосудов, болезни почек или сахарный диабет. Отдельного внимания заслуживают пожилые люди и беременные женщины. При этом важна оговорка: в некоторых состояниях резкое ограничение натрия тоже нежелательно, поэтому «чем меньше, тем лучше» — не универсальное правило. Конкретную рекомендацию по количеству соли в вашем случае должен дать лечащий врач, опираясь на диагноз, назначенные препараты и результаты анализов.Тұзға мұқияттырақ көзқарасты әдетте қан қысымы жоғары, жүрек-қантамыр аурулары, бүйрек аурулары немесе қант диабеті бар адамдармен талқылайды. Егде жастағылар мен жүкті әйелдер бөлек назар аударуға тұрарлық. Сонымен қатар маңызды ескерту бар: кейбір жағдайларда натрийді күрт шектеу де қажетсіз, сондықтан «неғұрлым аз, соғұрлым жақсы» деген әмбебап ереже емес. Сіздің жағдайыңыздағы тұз мөлшері бойынша нақты ұсынымды диагнозға, тағайындалған препараттарға және анализ нәтижелеріне сүйене отырып емдеуші дәрігер беруі керек.

Какие признаки заставляют присмотреться к рационуҚандай белгілер рационға зер салуға мәжбүр етеді

Некоторые ощущения могут косвенно указывать на то, что соли в питании слишком много: постоянная жажда, отёчность и чувство тяжести, головная боль, повышенные цифры давления, слабость, ощущение сердцебиения. Ни один из этих признаков сам по себе не является диагнозом — похожие жалобы бывают и при других состояниях. Если они повторяются, правильнее не менять рацион наугад, а показаться специалисту и пройти обследование.Кейбір сезімдер тамақтанудағы тұздың тым көптігін жанама көрсетуі мүмкін: тұрақты шөлдеу, ісіну мен ауырлық сезімі, бас ауыруы, қысымның жоғары көрсеткіштері, әлсіздік, жүрек соғысының сезілуі. Бұл белгілердің ешқайсысы өздігінен диагноз емес — ұқсас шағымдар басқа жағдайларда да кездеседі. Егер олар қайталанса, рационды кездейсоқ өзгертпей, маманға көрініп, тексеруден өткен дұрыс.

Обследование в Стамбуле с Biruni MedicalBiruni Medical-мен Стамбұлда тексерілу

Давление, состояние сердца и работа почек обычно оцениваются в рамках комплексного обследования (check-up), которое казахстанцы проходят в Турции за короткий срок. Biruni Medical — официальный партнёр Biruni University Hospital в Стамбуле, клиники с международной аккредитацией. Мы помогаем спланировать обследование, сопровождаем на казахском и русском языках и координируем поездку. Какие именно исследования и консультации нужны в вашем случае, определяет врач после осмотра.Қан қысымы, жүрек жағдайы және бүйрек жұмысы әдетте қазақстандықтар Түркияда қысқа мерзімде өтетін кешенді тексеру (check-up) аясында бағаланады. Biruni Medical — Стамбұлдағы Biruni University Hospital-дің ресми серіктесі, халықаралық аккредитациясы бар клиника. Біз тексеруді жоспарлауға көмектесеміз, қазақ және орыс тілінде қолдау көрсетеміз және сапарды үйлестіреміз. Сіздің жағдайыңызда нақты қандай зерттеулер мен кеңестер қажет екенін дәрігер тексеруден кейін анықтайды.

Частые вопросыЖиі қойылатын сұрақтар

Полезно почитать также: о холестерине и здоровье сосудов и о кардиологическом обследовании в Турции.Оқуға пайдалы: холестерин және тамыр денсаулығы туралы және Түркиядағы кардиологиялық тексеру туралы.