Рак толстой кишки: симптомы, колоноскопия и лечениеТоқ ішек обыры: белгілері, колоноскопия және емі

Обычно человек приходит к этой теме одним из двух путей. Либо он сам заметил что-то непривычное — кровь в стуле, запоры, которые сменяются поносом, слабость без видимой причины. Либо у него уже на руках направление на колоноскопию или заключение, где упомянут полип или «образование». В обоих случаях хочется понять главное: насколько это серьёзно и что делать дальше. Эта статья — о том, как устроена болезнь, что считается поводом для проверки и из чего складывается решение о лечении.Әдетте адам бұл тақырыпқа екі жолдың бірімен келеді. Не өзі әдеттен тыс бірдеңені байқайды — нәжістегі қан, іш өтумен алмасып отыратын іш қату, көрінер себепсіз әлсіздік. Не қолында колоноскопияға жолдама немесе полип не «түзіліс» аталған қорытынды бар. Екі жағдайда да басты нәрсені түсінгісі келеді: бұл қаншалықты күрделі және әрі қарай не істеу керек. Бұл мақала — ауру қалай дамитыны, тексеруге не себеп болатыны және ем туралы шешім неден құралатыны жайында.

Что такое рак толстой кишкиТоқ ішек обыры дегеніміз не

Толстая кишка — последний отдел пищеварительного тракта. Она начинается в правой нижней части живота, поднимается вверх, пересекает живот под печенью, спускается по левой стороне и переходит в прямую кишку. Рак возникает, когда клетки внутренней стенки кишки начинают делиться бесконтрольно. Нередко отправной точкой становится полип — разрастание на слизистой, которое годами может оставаться доброкачественным.Тоқ ішек — ас қорыту жолының соңғы бөлімі. Ол іштің оң жақ төменгі бөлігінен басталып, жоғары көтеріледі, бауырдың астымен іштің көлденеңінен өтеді, сол жақпен төмен түсіп, тік ішекке ұласады. Обыр ішек қабырғасының ішкі жасушалары бақылаусыз бөліне бастағанда пайда болады. Көбіне бастапқы нүкте полип болады — шырышты қабаттағы өсінді, ол жылдар бойы қатерсіз күйде қала алады.

Пока опухоль ограничена стенкой кишки, её можно полностью удалить. Если болезнь не обнаружена вовремя, клетки распространяются в соседние органы, лимфатические узлы, а через кровоток — в печень, лёгкие и другие органы. Поэтому врачи называют главным фактором в лечении именно раннее выявление: рак пищеварительной системы, найденный на ранней стадии, можно вылечить полностью.Ісік ішек қабырғасымен шектелген кезде оны толық алып тастауға болады. Егер ауру дер кезінде анықталмаса, жасушалар көрші мүшелерге, лимфа түйіндеріне, ал қан ағымы арқылы бауырға, өкпеге және басқа мүшелерге таралады. Сондықтан дәрігерлер емдегі басты фактор деп дәл ерте анықтауды атайды: ерте сатыда табылған ас қорыту жүйесінің обырын толық емдеуге болады.

Кто входит в группу рискаҚауіп тобына кім кіреді

Рак толстой кишки возникает под действием нескольких факторов сразу, и их условно делят на наследственные и связанные с образом жизни. Риск растёт с возрастом, но из-за малоподвижной жизни и нездорового питания болезнь всё чаще встречается у людей моложе.Тоқ ішек обыры бірнеше фактордың бірге әсерінен пайда болады, оларды шартты түрде тұқым қуалайтын және өмір салтына байланысты деп бөледі. Қауіп жас ұлғайған сайын артады, бірақ аз қозғалатын өмір мен дұрыс емес тамақтануға байланысты ауру жастау адамдарда да жиірек кездесуде.

Отдельного внимания заслуживают: полипы в кишечнике, особенно аденоматозные; случаи колоректального рака у близких родственников; воспалительные заболевания кишечника — язвенный колит и болезнь Крона; питание с избытком переработанного мяса и животных продуктов при недостатке овощей, фруктов и клетчатки; курение, алкоголь, лишний вес и малоподвижность. Если у вас в семье был рак кишечника, об этом нужно сказать врачу: проверки в такой ситуации обычно начинают раньше, чем остальным.Ерекше назар аударуды мыналар қажет етеді: ішектегі полиптер, әсіресе аденоматозды түрі; жақын туыстарда колоректальды обырдың болуы; ішектің қабыну аурулары — ойық жаралы колит және Крон ауруы; көкөніс, жеміс пен талшық аз, өңделген ет пен жануар өнімдері көп тамақтану; темекі, алкоголь, артық салмақ және аз қозғалу. Отбасыңызда ішек обыры болса, бұл туралы дәрігерге айту керек: мұндай жағдайда тексеруді әдетте басқаларға қарағанда ертерек бастайды.

При язвенном колите, особенно если он длится много лет, вероятность колоректального рака заметно выше, поэтому таким людям назначают регулярные контрольные колоноскопии. При болезни Крона риск повышен в участках, где из-за болезни образовались сужения кишки. И в том и в другом случае продолжение курения дополнительно увеличивает риск.Ойық жаралы колитте, әсіресе ол көп жылдан бері жалғасып келе жатса, колоректальды обыр ықтималдығы едәуір жоғары, сондықтан мұндай адамдарға тұрақты бақылау колоноскопиясы тағайындалады. Крон ауруында қауіп ауру салдарынан ішек тарылған аймақтарда жоғарылайды. Екі жағдайда да темекі шегуді жалғастыру қауіпті одан әрі арттырады.

Симптомы: на что обращать вниманиеБелгілері: неге назар аудару керек

Чаще всего настораживают изменения в привычной работе кишечника: затяжной понос или запор, стул, который стал заметно тоньше, кровь из заднего прохода или в кале, слизистые выделения. К ним добавляются ощущение неполного опорожнения, затруднённая или болезненная дефекация, необъяснимое похудение и рвота. Если опухоль перекрывает просвет кишки, появляются вздутие и боль в животе.Көбіне ішектің әдеттегі жұмысындағы өзгерістер алаңдатады: ұзаққа созылған іш өту немесе іш қату, байқалып жіңішкерген нәжіс, артқы өтіктен немесе нәжістегі қан, шырышты бөлінді. Оларға ішектің толық босамау сезімі, қиындаған немесе ауырсынатын дәрет, түсініксіз арықтау және құсу қосылады. Егер ісік ішек саңылауын бітесе, іштің кебуі мен ауыруы пайда болады.

Картина зависит и от того, в какой части кишки находится опухоль. Левая половина уже, поэтому здесь чаще проявляются истончение стула, кровотечение и сбой режима. Правая половина шире, и опухоль в ней может расти дольше и тише: человек замечает слабость, потерю аппетита, боль в животе, а в анализах обнаруживается железодефицитная анемия. Вывод практический: необъяснимая анемия у взрослого — повод проверить кишечник, а не только принимать железо.Көрініс ісіктің ішектің қай бөлігінде орналасқанына да байланысты. Сол жақ жартысы тарлау, сондықтан мұнда нәжістің жіңішкеруі, қан кету және тәртіптің бұзылуы жиірек байқалады. Оң жақ жартысы кеңірек, ондағы ісік ұзағырақ әрі байқаусыз өсуі мүмкін: адам әлсіздікті, тәбеттің жоғалуын, іштің ауыруын байқайды, ал талдауда темір тапшылықты анемия анықталады. Практикалық қорытынды: ересек адамдағы түсініксіз анемия — тек темір ішумен шектелмей, ішекті тексеруге себеп.

Колоноскопия: найти и предотвратитьКолоноскопия: табу және алдын алу

Колоноскопию считают золотым стандартом диагностики. Через задний проход вводят гибкую трубку толщиной с палец с камерой и светом, и врач осматривает на мониторе всю толстую кишку. Главная особенность метода в том, что он не только показывает уже существующую опухоль, но и позволяет найти полипы до того, как они переродятся, и удалить их во время той же процедуры. Удалённый полип уже не станет раком — это единственный реальный способ не допустить болезнь, а не просто обнаружить её раньше.Колоноскопия диагностиканың алтын стандарты саналады. Артқы өтік арқылы саусақтай жуан, камерасы мен жарығы бар иілгіш түтік енгізіледі, дәрігер мониторда бүкіл тоқ ішекті қарап шығады. Әдістің басты ерекшелігі — ол бар ісікті көрсетіп қана қоймай, полиптерді қатерлі түрге ауыспай тұрып табуға және сол процедура кезінде алып тастауға мүмкіндік береді. Алынған полип енді обырға айналмайды — бұл ауруды жай ертерек анықтау емес, оның жолын кесудің бірден-бір нақты тәсілі.

Страх перед процедурой — одна из частых причин откладывать её. Сегодня колоноскопию проводят под седацией или общим наркозом, и человек ничего не чувствует. Сама процедура занимает от четверти часа до сорока минут, после неё нужно немного отдохнуть под наблюдением. Как часто её повторять, врач решает по степени риска и по тому, что было найдено на предыдущих осмотрах; людям старше пятидесяти лет её рекомендуют с интервалом в несколько лет, а при семейной истории начинают раньше.Процедурадан қорқу — оны кейінге қалдырудың жиі себептерінің бірі. Бүгінде колоноскопия седациямен немесе жалпы наркозбен жасалады, адам ештеңе сезбейді. Процедураның өзі ширек сағаттан қырық минутқа дейін созылады, одан кейін бақылауда біраз демалу керек. Оны қаншалықты жиі қайталау керегін дәрігер қауіп дәрежесіне және алдыңғы тексерулерде не табылғанына қарап шешеді; елу жастан асқан адамдарға оны бірнеше жыл аралықпен ұсынады, ал отбасылық тарих болса ертерек бастайды.

Кроме колоноскопии используют анализ кала на скрытую кровь, общий и биохимический анализы крови, в том числе онкомаркер РЭА, компьютерную томографию. РЭА помогает врачу, но сам по себе диагноз не ставит. Окончательный ответ даёт только биопсия: во время эндоскопии берут фрагмент ткани, и его исследует патолог.Колоноскопиядан бөлек нәжістегі жасырын қанға талдау, қанның жалпы және биохимиялық талдаулары, соның ішінде РЭА онкомаркері, компьютерлік томография қолданылады. РЭА дәрігерге көмектеседі, бірақ өз алдына диагноз қоймайды. Түпкілікті жауапты тек биопсия береді: эндоскопия кезінде тін үзіндісі алынып, оны патолог зерттейді.

Стадии и что они означаютСатылар және олардың мәні

На I стадии опухоль затрагивает внутренние и средние слои стенки кишки, лимфатические узлы и другие органы не поражены. На II стадии она прорастает все слои стенки и может выходить на соседние органы, но лимфоузлы по-прежнему чистые. На III стадии опухолевые клетки обнаруживаются в лимфатических узлах рядом с кишкой. IV стадия означает, что появились метастазы в отдалённых органах — печени, лёгких, брюшине, костях или головном мозге.I сатыда ісік ішек қабырғасының ішкі және ортаңғы қабаттарын қамтиды, лимфа түйіндері мен басқа мүшелер зақымданбаған. II сатыда ол қабырғаның барлық қабатына өсіп, көрші мүшелерге шығуы мүмкін, бірақ лимфа түйіндері әлі таза. III сатыда ісік жасушалары ішектің маңындағы лимфа түйіндерінде табылады. IV саты алыс мүшелерде — бауырда, өкпеде, ішастарда, сүйекте немесе мида метастаздар пайда болғанын білдіреді.

Как строится лечениеЕм қалай құрылады

Лечение рака толстой и прямой кишки планирует команда специалистов — гастроэнтеролог, хирург, онколог, радиолог. Основным методом на большинстве стадий остаётся операция, а её объём зависит от расположения и размера опухоли, стадии и от того, поступил ли человек планово или экстренно — с непроходимостью, кровотечением или перфорацией.Тоқ және тік ішек обырының емін мамандар тобы — гастроэнтеролог, хирург, онколог, радиолог жоспарлайды. Сатылардың басым бөлігінде негізгі әдіс операция болып қала береді, ал оның көлемі ісіктің орналасуы мен көлеміне, сатысына және адамның жоспарлы түрде немесе шұғыл — ішек өтімсіздігімен, қан кетумен не тесілумен түскеніне байланысты.

При некоторых небольших опухолях прямой кишки возможно локальное иссечение через задний проход — удаляют только поражённый участок. В остальных случаях выполняют резекцию: удаляют часть кишки вместе с соседними лимфатическими узлами, а здоровые концы соединяют. Если опухоль проросла в соседние органы, при радикальной операции удаляют и их. На III и IV стадиях к операции добавляют химиотерапию и/или лучевую терапию — до вмешательства, после него или в обоих вариантах.Тік ішектің кейбір шағын ісіктерінде артқы өтік арқылы жергілікті кесіп алу мүмкін — тек зақымданған бөлігі алынады. Қалған жағдайларда резекция жасалады: ішектің бір бөлігі маңындағы лимфа түйіндерімен бірге алынып, сау ұштары жалғанады. Егер ісік көрші мүшелерге өсіп кірсе, радикалды операция кезінде олар да алынады. III және IV сатыларда операцияға химиотерапия және/немесе сәулелік терапия қосылады — араласуға дейін, одан кейін немесе екі жағдайда да.

Что можно сделать для снижения рискаҚауіпті азайту үшін не істеуге болады

Полностью исключить рак толстой кишки пока нельзя, но снизить риск реально. В рационе должно быть больше овощей, фруктов, бобовых и клетчатки, а красного мяса и алкоголя — умеренно. Помогает регулярная нагрузка: около получаса умеренной активности, например быстрой ходьбы или езды на велосипеде, большую часть дней недели; если есть хронические болезни, программу лучше согласовать с врачом. Отказ от курения и контроль веса работают в ту же сторону. И главное — плановые проверки: сами по себе они не предотвращают рак, но колоноскопия с удалением полипов прерывает путь к нему.Тоқ ішек обырын толық болдырмау әзірге мүмкін емес, бірақ қауіпті азайтуға болады. Рационда көкөніс, жеміс, бұршақ тұқымдастар мен талшық көбірек, ал қызыл ет пен алкоголь қалыпты мөлшерде болуы керек. Тұрақты жүктеме көмектеседі: аптаның көп күнінде жарты сағаттай орташа белсенділік, мысалы, жылдам жүру немесе велосипед тебу; созылмалы аурулар болса, бағдарламаны дәрігермен келіскен дұрыс. Темекіден бас тарту мен салмақты бақылау да осы бағытта жұмыс істейді. Ең бастысы — жоспарлы тексерулер: өздігінен олар обырдың алдын алмайды, бірақ полиптерді алып тастайтын колоноскопия оған апаратын жолды үзеді.

Если вы хотите получить второе мнениеЕкінші пікір алғыңыз келсе

Если диагноз уже поставлен или есть подозрение, второе мнение помогает убедиться, что план лечения учитывает всё. Подготовьте заключение колоноскопии и, если есть, фотографии из неё; результат гистологии; снимки КТ или МРТ на диске, а не только описания; анализы крови, включая РЭА; выписки и список препаратов. Иногда врачу нужны гистологические стёкла или блоки — об этом стоит спросить в лаборатории заранее.Диагноз қойылған немесе күдік бар болса, екінші пікір ем жоспарының бәрін ескергеніне көз жеткізуге көмектеседі. Колоноскопия қорытындысын және бар болса, одан түсірілген суреттерді; гистология нәтижесін; тек сипаттамасын емес, дискідегі КТ немесе МРТ суреттерін; РЭА қоса алғанда қан талдауларын; үзінді көшірмелер мен дәрілер тізімін дайындаңыз. Кейде дәрігерге гистологиялық шынылар немесе блоктар керек болады — бұл туралы зертханадан алдын ала сұраған жөн.

Biruni Medical — официальный партнёр Biruni University Hospital в Стамбуле. Гастроэнтерология, хирургия ЖКТ и онкология работают в одном комплексе, поэтому специалистам проще согласовать общий план. Мы помогаем подготовить документы, передаём их врачу и сопровождаем общение на казахском и русском языках. Предложить план может только врач — после изучения документов и осмотра. Подробнее — на страницах гастроэнтерологии и хирургии ЖКТ; о ранней диагностике рака желудка и кишечника — в отдельной статье, а порядок организации поездки описан в материале о лечении в Турции для казахстанцев.Biruni Medical — Стамбұлдағы Biruni University Hospital-дің ресми серіктесі. Гастроэнтерология, АІЖ хирургиясы және онкология бір кешенде жұмыс істейді, сондықтан мамандарға ортақ жоспарды келісу оңайырақ. Біз құжат дайындауға көмектесеміз, оларды дәрігерге жеткіземіз және қазақ, орыс тілінде қолдау көрсетеміз. Жоспарды тек дәрігер — құжаттарды зерделеп, қарап шыққаннан кейін ұсына алады. Толығырақ — гастроэнтерология және АІЖ хирургиясы беттерінде; асқазан мен ішек обырын ерте анықтау туралы — жеке мақалада, ал сапарды ұйымдастыру тәртібі қазақстандықтарға арналған Түркияда емделу материалында сипатталған.

Частые вопросыЖиі қойылатын сұрақтар